Nhìn từ Philippnes: Chống tham nhũng là chống bão trong tương lai

Đáp trên NBC News, bà Toby Monsod cho rằng, việc đổ lỗi cho những cơn lốc có tốc độ gió hơn 300km/h không được báo trước chẳng thể làm mờ đi thực chất của sự việc rằng: nếu những ngôi nhà không được xây dựng một cách sơ lược, mong manh, hệ quả từ những năm tháng tham nhũng tràn lan tại Philippines thì thiệt hại trong bão sẽ được giảm thiểu tối đa. Nhìn lại thảm họa tại Tacloban, người ta bắt đầu phẫn nộ trước việc thị trưởng đô thị đã không đưa ra được kế hoạch sơ tán người dân vào sâu trong đất liền, hoặc lên những khu vực cao và an toàn hơn. Nhưng kể cả phương án đó có nhanh nhạy thì đó cũng chỉ là giải pháp trợ thời. Phần nhiều những ngôi nhà bị tàn phá đều chỉ được làm từ khung gỗ và mái tôn trong khi những ngôi nhà chi phí thấp được xây bằng gạch có thể giúp họ thoát được cơn bão. Chỉ có điều, kể cả nhà giá rẻ thì vẫn xa tầm với của người dân theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, đặc biệt là khi, dù có dự án tương trợ xây nhà cho người nghèo thì chính phủ Philippines lại chậm chạp một cách khó hiểu. Nguyên nhân cũng chỉ từ 2 chữ: tham nhũng. Tổng thống Benigno Aquino III kế thừa di sản chính trị từ ông cha và xây dựng tổ quốc có sẵn di chứng tham nhũng của những nhà độc tài. Ví dụ điển hình là trong 20 năm nhà Marcos điều hành sơn hà, các bộ sưu tập xa xỉ trong bảo tàng gia đình, trong tủ quần áo đã thay thế cho những công trình dân sinh kiên cố đáng nhẽ sẽ giúp cho người nghèo trú ẩn trong các cơn bão. Dù là người phất cao ngọn cờ tiễu trừ quốc nạn này nhưng chính ông Aquino lại dính dáng vào vụ lùm xùm “thùng thịt heo” khi hơn 500 triệu USD hỗ trợ xây dựng hạ tầng cơ sở được dùng để mua sự giáp của các chính trị gia. Dù đã bác buộc tội này đúng một tuần trước khi bão Haiyan đổ bộ nhưng tỷ lệ ủng hộ cho ông Aquino đã sụt giảm nghiêm trọng. Một cơn bão “hoàn hảo” (một cách nói hoa mỹ của tờ Economist) đã lật tung bít tất các vấn đề tồn đọng của Philippines - nhà nước đang có mức tăng trưởng GDP hàng năm ngả nghiêng khoảng 6-7 % trong những năm gần đây. Chỉ số kinh tế đẹp vẫn là chưa đủ khi các công trình công cộng có chất lượng vẫn nằm xa tầm với của dân nghèo. Nền tảng phát triển hạ tầng chiến lược của ông Aquino không còn hiệu quả khi trình độ quản lý yếu kém và các giác tu tham nhũng vẫn bấu chặt vào các dự án công. Hiện tại, Tổng thống Philippines đang lấy lại niềm tin của người dân khi quyết định sẽ sống trong lán trạn ở Tacloban - tâm điểm tàn phá của cơn bão Haiyan - điều hành chiến dịch cứu trợ mặc cả thế giới đang cùng chung tay góp sức. Nhưng đằng sau những bộn bề của Tacloban, ông Aquino còn phải đối mặt với hoàn cảnh chính trị hỗn độn vì tham nhũng. Chung cuộc, một thực tại mà người Philippines đang phải chấp thuận rằng giang sơn của họ là một trong những nhà nước dễ bị tổn thương trước tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu. Những giọt nước mắt của ngài đoàn trưởng thương thảo của Philippines tại hội nghị COP 19 sẽ không bao giờ đủ cho đến khi chính phủ đại diện cho lợi quyền, cho sinh mạng của quần chúng. #. Bởi vậy, khi người dân Philippines xuống đường chống tham nhũng thì cũng đồng nghĩa với việc họ đang tìm cách tự bảo vệ cho ngày mai của mình bởi những cơn bão lớn, không sớm gì muộn, chúng cũng sẽ quay lại.